Khi nhà báo trở thành cố vấn: Liệu sự thật có khó tìm hơn?

Tập mới nhất của LOXO là cuộc đối thoại giữa Dương Đỗ và nhà báo Khổng Loan – cựu Phó Thư ký tòa soạn Forbes Việt Nam với hơn 20 năm kinh nghiệm trong ngành báo chí, hiện là Cố vấn phát ngôn & Chuyên gia huấn luyện Hiện diện lãnh đạo. 

Khi một nhà báo chuyển từ vai trò “truy vết” những gì doanh nghiệp muốn giấu, sang làm cố vấn truyền thông cho những người có quyền lực; họ đang giúp nâng tầm các giá trị thực, hay đang đi ngược lại lý tưởng về sự thật của chính mình?

Cuộc trò chuyện mở đầu bằng một sự truy vấn về ranh giới đạo đức, khi công cụ của người làm báo được dùng để “đóng gói” hình ảnh cho lãnh đạo doanh nghiệp:

1. Diễn ngôn: Xây dựng hình ảnh hay nói dối?

Dương Đỗ đặt vấn đề thẳng thắn về sức mạnh của ngôn từ: “Nếu họ chả có giá trị gì sâu sắc, mình giúp họ xây dựng hình ảnh thì có phải đang giúp người ta nói dối?” Anh lo ngại kỹ nghệ truyền thông sẽ trở thành chiếc mặt nạ che đậy sự rỗng tuếch nội tại.

Ở chiều ngược lại, Khổng Loan tin rằng ngôn từ có khả năng kiến tạo thực tại. Việc chọn lọc ra những phần giá trị tốt nhất để truyền thông là hành động “đặt cược vào thiện tính”. Khi một người lãnh đạo dám tuyên bố trước công chúng về những lý tưởng tốt đẹp, họ tự đặt mình vào một cam kết chính trực, buộc bản thân phải tự tu sửa mỗi ngày để sống đúng với phát ngôn đó.

Hình ảnh tại buổi ghi hình LOXO Podcast | Credit: Thắng Bina

Diễn ngôn có thể đi trước như một tiêu chuẩn để thúc đẩy con người tiến hóa. Sự thật, vì thế, vừa là cái có sẵn, vừa là thứ được bồi đắp thông qua trách nhiệm của ngôn từ.

2. Không thành công chưa chắc là thất bại

Từ lời khơi gợi của Khổng Loan về một trải nghiệm chưa thành công, Dương Đỗ chia sẻ về dự án tại Huế – một công trình dành nhiều tâm sức, nhận được sự hưởng ứng lớn của cộng đồng nhưng phải dừng lại vì những xung đột giá trị bên trong nội bộ.

Với anh: “Vấn đề kỹ thuật có thể sửa, nhưng xung đột về mặt giá trị là không thể chữa được.

Khổng Loan: “Khi một dự án không thành công, thì nó thành thất bại à?

Dương Đỗ: “Không phải… Nó vừa là một sự thất bại và vừa là sự tích lũy.” 

Giá trị thực sự còn lại sau một dự án dang dở tùy thuộc hoàn toàn vào khả năng chuyển hóa nội tại của mỗi người. Trước cùng một thử thách, có những người sẽ gục ngã và không còn tin vào bất cứ điều gì trong cuộc sống. Nhưng với riêng Dương Đỗ, sau mỗi lần như thế, anh tự nhận thấy sự phát triển cá nhân của mình lại bước lên một nước mới, giúp sức đề kháng và sức khỏe tinh thần trở nên vững chãi hơn rất nhiều. Nghịch cảnh, vì vậy, không chỉ mang lại sự đổ vỡ mà chính là cơ hội để tích lũy và tự tiến hóa.

3. Tỉnh thức: Sự êm ái hay năng lực đàn hồi?

Sự tích lũy từ những va chạm thực tế này dẫn đến một hoài nghi khác của Dương Đỗ về bầu không khí có phần thiền định, êm ái mà nhà báo Khổng Loan đang theo đuổi. Anh lo ngại sự êm ái này sẽ làm cùn đi sức bật sáng tạo – thứ vốn thường nảy sinh từ những va chạm và “vết xước” trong trải nghiệm thực tế:

Sống quá lý tưởng có khiến chúng ta trở nên phiến diện?

Khổng Loan định nghĩa lại khái niệm tỉnh thức một cách thực tế: Đó là Sự đàn hồi. Tỉnh thức không phải là ngồi yên trong một môi trường an toàn, mà là khả năng giữ cho tâm thế không bị lệch trục trước những biến động liên tục của công việc và thị trường. Việc hướng tới lợi lạc cho người khác và cộng đồng không phải là khẩu hiệu đạo đức, mà chính là chiến lược thông minh nhất để bảo vệ chính mình.

Hình ảnh tại buổi ghi hình LOXO Podcast | Credit: Thắng Bina

4. Những ngọn hải đăng nội tại

Cuộc đối thoại khép lại bằng hai hình ảnh tự phác họa về bản thân của cả hai. Khổng Loan gắn liền với sự hòa ái, bền bỉ của hình tượng con rồng thời Lý; Dương Đỗ là năng lượng bùng nổ như sứa lửa.

Cuối cùng, điểm tựa vững chãi nhất của truyền thông vẫn là quá trình tu sửa nội tại: “Tiến hóa bản thân trước, giúp người khác tốt hơn sau” là một kỷ luật hành động. Chỉ những ai dám trung thực với chính mình mới có thể biến ngôn từ thành sức mạnh.

___________

Biên tập bởi Toong Editorial

Nội dung được đúc kết từ cuộc đối thoại giữa Dương Đỗ và khách mời Khổng Loan từ chương trình LOXO

Xem trọn vẹn tập Podcast

KHI NHÀ BÁO TRỞ THÀNH CỐ VẤN: LIỆU SỰ THẬT CÓ KHÓ TÌM HƠN? | KHỔNG LOAN

Theo dõi LOXO